سیستم های جانبی گلخانه

سیستم های گلخانه

مقدمه
 گلخانه دارای ابزار و سیستمهائی است که در جهت ارتقاء کمیت و کیفیت محصول و به حداقل رساندن نیروی انسانی به خدمت گلخانه داران در آمده اند . وظیفه عمده این تجهیزات ، ثابت نگاه داشتن شرایط اقلیمی داخل گلخانه در تمام فصول سال است.
دراین بخش سعی شده شرح مختصری از عملکرد برخی تجهیزات مهم بکارگرفته در گلخانه ها ، آورده شود تا شما خواننده عزیز با نگاهی گذرا اطلاعات خوبی نسبت به این سیستمها بدست آورید .

1- پوشش :
تجهیزات مربوط به پوشش سازه گلخانه ای شامل :

  • نایلون پلی اتیلن
  • ورق های پلی کزبنات
  • موتور وگیربکس بازوبسته کننده پنجره سقفی
  • ریل و چرخ دنده پنجره سقفی
  • توری ضد حشره
  • موتور گیربکس جمع کننده پلاستیک ( رول آپ )
  • بستهای نایلون

امروزه بخاطر ارزان بودن نایلون و اسکلت گلخانه های پلاستیکی و نیز سرعت عمل در اجراء و پائین بودن هزینه سرمایه گذاری اولیه ، گلخانه داران را برآن داشته تا از این نوع گلخانه ها بیشتر استفاده کنند . این نوع پوشش در عین ارزان بودن همان کارائی پوشش های شیشه ای را نیز دارد و تنها هر چندسال یک بار با هزینه بسیار ناچیز قابل تعویض است . این نایلونها سه لایه بوده و با ضخامت حدود 200 میکرون ، مقاوم در برابر اشعه ماوراء بنفش نیز میباشند .

ورقهای پلی کربنات بصورت موجدار یا دو جداره برای مصارف گلخانه ای نیز بکارمیروند . این ورقها از شیشه ارزانتر و از نایلون گرانتر میباشند ، اما بخاطر دوام نسبتا" طولانی ( بیش از 10 سال ) و مقاومت بالای آن در برابر باد و بارش ، برخی را بر آن داشته تا برای پوشش جانبی گلخانه های خود از آن استفاده کنند . بخاطر عدم انعطاف پذیری ، نمیتوان برای پوشش قوسی شکل سقف از آن استفاده کرد .


درتمام گلخانه های مکانیزه برای تهویه طبیعی و نیز خروج گرما در تابستان ، ازپنجره های سقفی قابل باز وبسته شدن استفاده میشود . این پنجره ها در طول تونلهای گلخانه بازو بسته شده و یک مکانیزم شامل ریل و چرخ دنده و یک شاخه لوله انتقال دهنده قدرت که محرک آن یک موتوروگیربکس 3فاز بسیار قوی است آن را بازو بسته میکند . میزان بازو بسته شده پنجره و نیز زمان بازوبسته شدن هر پنجره توسط دستگاه کنترل اقلیم انجام میگیرد . بعنوان مثال هنگام بروز طوفان ، جهت جلوگیری از آسیب به محصول ، این دستگاه که به بادسنج خارج از گلخانه متصل است ، فرمان بسته شدن پنجره ها را صادر میکند .

برای بازکردن پنجره های جانبی در سازه هائی که پوشش جانبی آن نایلونی است ، میتوان از موتورهای جمع کننده پلاستیک استفاده کرد . این موتورهای 24 ولتی به همراه یک گیربکس نسبتا قوی ، قادرند از 50 تا 100 متر در طول ، پلاستیک را حول یک محور جمع کنند.

وقتی پنجره ای در گلخانه باز میشود ، برای جلوگیری از ورود حشرات وآفاتی که از طریق هوا وارد میشوند ، از توری های مخصوص استفاره میشود . این توری ها همچنین از ورود تگرگ نیز جلوگیری میکنند .


-سرمایش :

تجهیزات مربوط به سیستمهای سرمایشی شامل :

  • فنهای مکنده (تخلیه یا اگزاست )
  • فنهای گردش هوای داخلی
  • فوگ و فن
  • پدهای سلولزی
  • قاب نگهدارنده پد
  • چیلر و هواساز

برای کاهش دما در فصل گرما روشهایی وجود دارد که مرسوم ترین و در عین حال ارزانترین آنها روش پد و فن میباشد . میدانیم که دمای مطلوب برای گلخانه البته بسته به نوع محصول بین 22 تا 30درجه سانتی گراد خواهد بود . درنتیجه در مناطقی که حداکثر دمای مطلق آن 43 درجه است ، میتوان باکاهش حدود 15درجه توسط این سیستم و کاهش حدود 8 درجه توسط پرده سایه بان ، به دمای مورد نظر دست یافت . اما این روش در مناطق خشک کارائی خواهد داشت زیرا در این روش علاوه بر برودت ، رطوبت نیز تولید شده و اساس عملکرد سرمایشی آن ، تبخیر آب از جداره پدها میباشد که افت دما را باعث میگردد . لذا در مناطق مرطوب چون هوا ازرطوبت بالائی برخوردار است ، عمل تبخیر نیز به سختی صورت میگیرد .
نحوه اجرای این سیستم بدین صورت است که در یک سمت گلخانه پدهای سلولزی نصب شده و در سمت مقابل فنهای مکنده قرار دارند . این فاصله نباید بیشتر از 45 و کمتراز 35 متر باشد . با گردش فنها ، هوای گرم از خارج گلخانه به داخل پدها نفوذ کرده و ضمن عبور از پد ، دمای خود را ازدست داده و در فضای گلخانه جاری شده تا از سمت فنها خارج شود .


در مناطق شمالی کشور که رطوبت نسبی هوا زیاد بوده و از طرفی دمای هوا خیلی زیاد نیست ، میتوان با به گردش در آوردن هوای ساکن و بدون نیاز به پد ، به دمای مورد نیاز گلخانه دست یافت . به این ترتیب با تخلیه مداوم هوای گلخانه و ایجاد گردش هوا توسط فنهای سیرکوله ، میتوان دما را تا حد مناسبی کاهش داد . اما در مناطق گرم و رطوبتی مانند جنوب کشور میبایست از روشهای دیگر مانند سیستمهای خنک کننده چیلر و هواسازهای مرتبط با آن استفاده نمود که البته بسیار پرهزینه نیز هست .
قاب دور پدها برای نگهداری و نیز به گردش درآوردن آب به دور آنها بکار میرود .
سیستم فوگ و فن نیز یکی از روشهای خنک کردن و تامین رطوبت گلخانه هاست . اما این روش موضعی است .




- گرمایش :

تجهیزات مربوط به سیستمهای گرمایشی شامل :

  • کوره های هوای گرم در انواع و ظرفیتهای مختلف
  • دیگهای آب گرم
  • انواع ترموستات و ترموسوئیچ
تجهیزات گرماساز در فصل سرما علی الخصوص در سازه های غیر مکانیزه سنتی ، نقش بسیار مهم و حیاتی را ایفا میکنند . البته وظیفه اصلی این تجهیزات ، حفظ محصول گلخانه ای در برابر سرمازدگی و یکنواخت نگه داشتن دمای گلخانه است . چنانچه سازه از استاندارد بالایی برای تحمل بار برف برخوردار نباشد ، استفاده از تجهیزات گرماساز حتی در صورت عدم کشت در زمستان ، برای حفظ آن لازم است . بهترین روش برای ایجاد گرمای مطبوع ، استفاده از سیستم حرارت مرکزی ( شوفاژ) میباشد . زیرا در این روش رطوبت کمتری از دست میرود . اما هزینه سرمایه گذاری بسیار بالا مانع از استفاده رایج آن گردیده است.




روشهای جایگزین دیگر که بسیار هم ارزانتر میباشند ، کوره های هوای گرم یا هیترهای موضعی است که درآن هوای گرم توسط فنهای قوی به داخل محیط دمیده میشود . برای انتقال و توزیع یکنواخت گرما میتوان از کانالهای ثابت گالوانیزه ویا کانالهای نایلونی موقت سوراخدار استفاده کرد .

4- آبیاری :

تجهیزات مربوط به آبیاری قطره ای شامل :

  • انواع لوله های آبیاری با دریپرهای خطی
  • نوارهای آبیاری دریپردار
  • انواع فیلترهای تسویه
  • مخازن پلی اتیلنی برای کود و آب
  • دستگاه تزریق هیدروپونیک

امروزه باتوجه به کمبود آب دراکثر مناطق روشهای آبیاری قطره ای چه در کشتهای باز وچه در کشتهای گلخانه ای با استقبال زیادی همراه بوده است .
درست است که این روش با هزینه سرمایه گذزاری اولیه زیادی روبروست ، ولی چون روش کنترل شده و به لحاظ مصرف آب بسیار اقتصادی است حتی درکوتا ه مدت نیز جوابگوی سرمایه گزاری اولیه اش هست .
در این روش معمولا" مخزنی از آب با ظرفیت مناسب با سطح زیرکشت در نظر گرفته میشود . این مخزن میتواند استخر آب روباز بوده ویا مخزن پیش ساخته قابل مونتاژدر محل باشد .
روشهای آبیاری قطره ای متفاوت بوده اما عملکردشان یکی است . در متداول ترین آن مخرن یا تانک کود از مخزن اصلی آبگیری شده کود یا مواد غذائی به نسبت مشخص درون آن ریخته میشود و پس از عبور از فیلتر های مخصوص ، توسط پمپ به شبکه لوله کشی داخل گلخانه هدایت میگردد .
در روش آبیاری هیدروپونیک میتوان همزمان از چند نوع کود محلول در چند تانک کود که همگی به یک دستگاه کامپیوتر مرکزی ارتباط دارند استفاده کرد . در این روش مواد غذائی توسط همین دستگاه با نسبتی که برای آن تعریف شده ، راس ساعت های معین به درون شبکه تزریق میشود .


پرده های سایه بان و ذخیره انرژی :

تجهیزات مربوط به سیستم سایه اندازی شامل :

  • پرده سایه بان و محافظ انرژی
  • موتور و گیربکس جمع کننده سایه بان
  • ریل و چرخ دنده مکانیزم سابه بان
  • سیمهای پلی اتیلن نگه دارنده پرده سایه بان و نایلون

پرده سایه بان یا شید عمدتا" برای جلوگیری از نفوذ بیش از اندازه نور خورشید که باعث سوزاندن برگ گیاهان میشود بکار میرود . اما نوعی از آن که شید آلومینیومی دو منظوره نام دارد ، علاوه بر سایه اندازی در روزهای گرم تابستان ، در شبهای زمستان به کمک سیستم گرمایشی آمده و از نفوذ گرما به فضای بالای گلخانه جلوگیری میکند تاگرما در سطح بسترها باقی بماند .
سیستم بازو بسته کردن پرده سایه بان ، یک مکانیزم رفت و برگشتی است که توسط یک موتور 3 فاز و گیربکس نسبتا" قوی صورت میگیرد . انتقال قوای محرکه نیز توسط ریلهای دندانه دار بلند و چرخ دنده هاو نیز لوله های کشنده انجام پذیر است . معمولا" برای یک گلخانه با مساحت حدود 5000 متر مربع ، 1 موتور و گیربکس کافیست .
برای جلوگیری از افتادگی پرده های سایه بان یا به اصطلاح ، شکم دادگی ، از سیمهای پلی اتیلنی که اخیرا" جایگزین خوبی برای انواع گالوانیزه آن گردیده استفاده میشود ، بطوریکه در طول حرکت سایه بان به فواصل منظم و به موازات یکدیگر ، زیر و روی پرده نصب میشوند .



بستر سازی هایدروپونیک :

تجهیزات مربوط به بسترسازی شامل :
• پوشش مشکی و سفید بستر
• کوکوپیت و کوکوچیپس و پرلیت
• کودهای قابل تزریق (
NPK)
• گروبگ
• گلدانهای پلاستیکی

یکی از روشهای کشت پیشرفته ، حذف خاک و جایگزینی مواد مصنوعی خنثی میباشد . برای خذف خاک و جدا کردن بستر های کشت از خاک زمین ، معمولا از پوششهای پلاستیکی مخصوص استفاده میشود . در بستر های غیر خاکی ، (نظیر بستر های کشت هایدروپونیک ) آفات ناشی از خاک نامناسب و علفهای هرز به صفر رسیده ، مصرف آب و مواد غذائی نیز کنترل شده و بسیار کم خواهد بود . در این روش چون مواد غذائی مستقیما" به ریشه گیاه خورانده میشود ، انرژی گیاه نیز صرف رشد خارج از بستر ودادن محصول خواهد شد . لذا محصول بدست آمده نیز با کیفیت تر و باکمیت چند برابر و عمر بیشتر تولید میشود . همچنین میتوان از گلدانهای پلاستیکی مخصوص برای جداکردن محیط کشت از خاک ، استفاده كرد .


مواد بستر مصنوعی باید از نظر مواد شیمیائی کاملا" خنثی بوده و دارای ظرفیت آبگیری بالائی باشند . کوکوپیت که همان الیاف دور میوه ناگیل است ، پس از فرآوری و فشرده سازی یکی از این مواد میباشد که قادر است تا 10برابروزن خود آب جذب نماید . مخلوط کردن کوکوپیت با ماده متحلخلی بنام پرلیت که یک ماده معدنی بی اثر است ، قابلیت جذب آب را بیشتر میکند .
NPK نوعی کود شیمیائی و ترکیبی از نیترات آمونیوم و فسفات و پتاس میباشد که محلول آن در آب و تزریق آن در بستر ، اکثر نیازهای غذائی گیاهان را تامین میکند .
گروبگ ، کیسه ای شبیه به کیسه خواب و پر شده از مواد بستر بوده که در روی آن به فواصل منظم دریچه هائی جهت رشد نشاء گیاه ایجاد گردیده است .


- مه پاش :

تجهیزات مربوط به سیستمهای مه پاش شامل :

  • نازلهای فوگر
  • دستگاه کامپیوتر فوگ
  • کمپرسور هوای فشرده

برای تامین رطوبت در محیطهای خشک ونیز برای کاهش نسبی دما ، از سیستمهای مه پاش ( میست ) استفاده میشود . عملکرد این سیستمها بدینگونه است که ابتدا هوای فشرده به همراه آب از طریق لوله های فشار قوی به داخل گلخانه انتقال داده شده و توسط شیرهای برقی و طبق برنامه زمانبندی شده ای که توسط کامپیوتر این سیستم اعمال میشود از نازلهای پاشش ( فوگرها) به هوای داخل اسپری میگردد . این امر هم باعث تامین رطوبت شده و هم در اثر تبخیر آب اسپری شده ، دمای محیط کاهش می یابد .


- کنترلهای اقلیمی :

تجهیزات مربوط به سیستمهای کنترل اقلیم شامل :

  • سنسورباد و باران و دما (ایستگاه هواشناسی )
  • سنسور دما و رطوبت
  • دستگاههای کنترل اقلیم
کامپیوترهای کنترل اقلیم پیشرفته


- تجهیزات فرعی :

برخی تجهیزات فرعی مورد مصرف در گلخانه ها شامل :

  • چسبهای نواری ترمیم پلاستیک
  • سینی های نشاء
  • لامپ و ترانس و رفلکتور نور مصنوعی
  • رنگهای سایه ساز و پاک کننده های آن
جهت اطلاعات بیشتر و توضیحات تکمیلی به وب سایت www.golkhaneha.com مراجعه نموده یا با دفتر فروش شرکت تماس حاصل نمایید.



صفحه اول سایت سایت آشیانه گلسایت گلخانه ها
نظر شما درباره وب سایت جدید شرکت آشیانه سبز چیست؟
 



نتایج نظرسنجی
 
اشتراک خبرنامه

    نام
    آدرس ایمیل
 
   
  

go to english language site به سمت نسخه فارسی